jouw mening over suriname
Adverteren | Contact |  nederlands | english
sula suriname
Surinaamse vlag
REGISTREER
E-mail adres
Wachtwoord
Categorieën
Zoeken
 
Column Martin Panday
Het “Dus Dat” fenomeen.
Voor de keren dat ik (toen ik nog in Nederland woonde) in Suriname op bezoek ...
> meer columns
Het Weer in Suriname
Algemene Informatie
Visum
Een visum voor een Suriname reis moet aangeschaft worden door iedereen met een N...
> meer algemene informatie
FAQ
Hoe geef ik een beoordeling / rating?
Beoordelingen / ratings van de bestemmingen, accommodaties, restaurants, ...
> meer FAQ
Sterren uitleg
Martin Panday

Surinaams Nederlands

column, martin-panday
13 september 2010
Surinaams NederlandsBeoordeling:  0.0  (0 stemmen | 0 reacties)

Wij leuren wel vaker met het feit dat wij in Suriname dezelfde taal als die van de Nederlander spreken. Voor met name toeristen en stagiaires uit Holland is dat best een interessant gegeven omdat het nou eenmaal handiger is om jezelf in den vreemde, in je eigen taal verstaanbaar te kunnen maken.

Maar spreken wij nu echt dezelfde taal als de Nederlander in Nederland?

Onlangs moest ik mijn stagiaire, Mark, uitleggen wat het Surinaamse werkwoord “pieren” precies betekende.

Nou, begin daar maar aan. Aan de hand van een voorbeeld (de ogen pieren) probeerde ik te schetsen wat er met dit typisch Surinaams Nederlands werkwoord bedoeld werd. “De ogen wijd open sperren en met priemende blikken iemand of iets aankijken,” legde ik uit. Maar mijn uitleg was niet dekkend genoeg en aangezien ik wel weet wat “pieren” betekent, deed ik een andere poging. “De tanden pieren.” Echter, ook dat snapte Mark niet helemaal. “Dat is toch gewoon de tanden laten zien? Smilen? Lachen?”

Nee Mark. Achter ‘de tanden pieren’ schuilt een veel diepere betekenis. Je kunt zelfs je mond pieren. Dat er ook nog andere lichaamsdelen gepierd kunnen worden heb ik in mijn uitleg maar achterwege gelaten want om dat te begrijpen zou die goeie Mark een tweede stageperiode nodig moeten hebben.

Kijken wij naar vooral de Nederlandse straattaal, zoals wij die hier bezigen, dan zijn er nog meer boeiende woorden die bij de Nederlander tot fronsende wenkbrauwen kunnen leiden. Het woord ‘boren’ is er zo eentje. “Hij boort langs de rij wachtenden,” wekt de indruk dat iemand met een boor in de hand ergens een gat langs de rij wachtenden maakt. Wij weten echter wel beter maar de Nederlander snapt dat niet en is van mening dat je als persoon niet kunt boren, tenminste niet op die manier, tenzij je zelf een boor bent.

Hetzelfde geldt voor ‘kraken’. In het officiële Nederlands kun je een kraak zetten (inbreken), een noot kraken of een pand kraken. Met het laatste wordt zoiets bedoeld als het illegaal occuperen van een woning (waar je dus ook geen domeinrechten aan kunt ontlenen ook al heb je de woning al je hele leven gekraakt). Een ‘kraker’ is in het beste Nederlands dus iemand die misschien noten kraakt (van beroep) of iemand die in een oneigen pand lekker gratis een dak boven zijn of haar hoofd heeft weten te bemachtigen. Het zal bij de Nederlander echt niet opkomen (en dit heb ik uiteraard eerst getest) dat met ‘kraken’ wordt bedoeld: vol overgave toejuichen en aanmoedigen van een partij.

Een tijd geleden hoorde ik een dame zeggen: “Mijn rok is klein geworden, ik moet een nieuwe kopen.” Ik moest daar even heel goed over nadenken. Rokken worden, voor zover mijn kennis over linnen reikt, niet klein (behalve in de was maar dat merk je gauw genoeg op). Mensen worden echter wel groot of dik. En toen ik de dame in kwestie wat scherper opnam, denk ik dat het laatste het geval was en dat het zeker niet ging om een kledingstuk dat spontaan in omvang was afgenomen.

Wat mij ook vaker opvalt, is het toekennen van persoonlijke eigenschappen aan een werkwoord. Een voorbeeld (gehoord tijdens een etentje): “Dat vlees ‘wil’ meer zout.”

Ik ben van mening dat vlees, zeker vlees dat allang niet meer leeft, weinig te willen heeft. Natuurlijk weten wij allemaal wat er bedoeld wordt wanneer iemand zegt dat het eten meer zout of peper wil, maar dat neemt niet weg dat de kritische Nederlandse bezoeker dit als merkwaardig taalgebruik kan ervaren.

En wat te denken van de nieuwe Surinaamse woorden die nu officieel erkend worden door het Nederlandse taaluniversum? Dieken, dokken, flitten, djakken. Over het laatste woord kan ik u nu al vertellen wat voor schuine geintjes er allemaal mee zullen worden uitgehaald door de Nederlandse jongeren. En ja, met ‘dieken’ kun je ook allerlei leuke kanten op.

Waar ik zelf nog een beetje moeite mee heb, is het correct definiëren van kledingstukken. Met een trui wordt in Suriname een T-shirt bedoeld. Een bloes wordt alleen door dames gedragen en een hemd is een overhemd. Het mooiste in dit verband vind ik wel het woordje ‘okseltrui’. Als ik niet zou weten wat dat precies betekende zou ik er van uitgaan dat het ging om een speciaal kledingstuk voor de oksels.

Al met al kan het Surinaams Nederlands soms wat verwarrend overkomen maar uiteindelijk went het wel, net als al de andere ‘dingens’ waar men als buitenlander in Suriname aan went. Bovendien vind ik dat onze ‘eigen’ Surinaamse woorden best wel hun charme hebben. En daarmee is menig bezoeker uit Nederland het ook eens. Het zou toch saai zijn om hier in de tropen precies en exact dezelfde taal te horen als in Amsterdam, Leiden of Groningen? Ik zou er niet aan moeten denken…

Datum: 08-10-2007

delen op facebookdelen via twitterdelen via hyves
 

Beoordeel Surinaams Nederlands

U moet ingelogd zijn om uw beoordeling te kunnen geven. Nog geen account? Maak er hier een aan.

Nog geen reacties

 
 

Gerelateerde items

danas packaging
Top Bestemmingen
(8)
(8)
(5)
(2)
(6)
> bekijk alle top bestemmingen..
Top Restaurants
(8)
(6)
(1)
(1)
(7)
> bekijk alle top restaurants..
Top Accommodaties
(2)
(2)
(3)
(4)
(4)
> bekijk alle top accommodaties..
Nieuws Suriname